(Artikelnr: ISSN 1873829X-77)

‘Vitilia zal sterven’ Archeologische begeleiding in de Merwedestraat, Nijmegen-West. Archeologische Berichten Nijmegen – Rapport 77

Femke Heijting (red)

Paperback, 78 pp.
 
In het najaar van 2016 is een archeologisch onderzoek uitgevoerd in de Merwede­straat, waar over een lengte van 70 m het riool vervangen werd. Het onderzoek is uitgevoerd binnen de grenzen van Ulpia Noviomagus, de Romeinse stad die kort na 70 na Chr. gesticht werd. De Merwedestraat ligt direct ten noorden van het Maasplein, waar in de 2e eeuw twee tempels stonden. Aangezien het archeologisch vlak grotendeels was verstoord, was het veldwerk met name gericht op de documentatie van beide lengteprofielen. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat een dergelijk onderzoek qua informatiewaarde zeker niet onderschat mag worden. De inzichten die verkregen zijn blijken een waardevolle aanvulling op de bestaande kennis over Ulpia Noviomagus.

Voor de bouw van de tempels, rond het jaar 100, was het terrein waarschijnlijk in gebruik als woongrond, getuige de vondst van een waterput en meerdere lagen met verbrand leem, mogelijk restanten van afgebrande woningen. Zoals de stadsarchivaris Mathé Daniels al in de jaren ’20 van de 20e eeuw aantoonde, was het tempelcomplex ommuurd. Restanten van de fundering van de noordelijke buitenmuur, opgebouwd uit grauwacke zijn opnieuw vrijgelegd bij onderhavig onderzoek. Ten noorden van het tempelcomplex liep waarschijnlijk een zuidoost–noordwest georiënteerde weg, de decumanus maximus. Een tweede strook van grauwacke voedt de theorie dat in deze weg een riool lag. De weg was aan zuidzijde, mogelijk ook aan noordzijde, geflankeerd door een porticus. Ten noorden van de weg stond waarschijnlijk bebouwing (woonhuizen), met daarachter tuinen, wat blijkt uit het aantreffen van lagen met verbrande leem, afkomstig van de lemen wanden van een afgebrand huis, en een latrinekuil.

In de tijd van Mathé Daniels zal, in tegenstelling tot bij het huidige onderzoek, de metaaldetector niet ingezet zijn. Daardoor is in 2016, naast de meer gebruikelijke vondstcategorieën als aardewerk en bouwkeramiek, een flink aantal metaalvondsten geborgen, ook uit geroerde contexten. Tussen deze vondsten bevinden zich onder andere fibulae, pincetten en munten. Een, voor Nederland, unieke vondst is een loden vervloekingstablet (defixio) met daarop een achterstevoren geformuleerde bezwering in gespiegelde letters, waarmee een zekere Vitilia ‘naar de schimmen van de afgestorvenen daar’ wordt verwezen.
Prijsinformatie:
Prijs per stuk:
€ 17,50
Aantal: Bestellen

Voorraad