Sun, 11 Jan 2026 11:59:29 +0000 <![CDATA[Populairste aanbiedingen van spa-uitgevers]]> <![CDATA[Overijssels Erfgoed 2009. Archeologische en Bouwhistorische kroniek 2009]]> Overijssels Erfgoed 2009.
Archeologische en Bouwhistorische kroniek 

 

Clevis, H., S. Wentink 


Slappe kaft. 174 pagina's. Rijk geïllustreerd. Stichting Promotie Archeologie 2010


Inhoud:

  • Jaaroverzicht 2009 met achtergrondbijdragen uit: Deventer, Dinkelland, Enschede, Kampen, Kamperveen, Olst-Wijhe, IJsselmuiden, Raalte-Heeten,Zwolle.
  • Huub Scholte Lubberink: Een urnenveld uit de Late Bronstijd en andere archeologische resten op de schild Es te Woolde, gemeente Hengelo.
  • Huub Scholte Lubberink:In de schaduw van de Plechelmus. Op zoek naar het oudste Oldenzaal en haar bewoners: de eerste onderzoeks resultaten.
  • Cor Hammink: Tussen Vecht en Schipbeek. Veranderingen in de waterafvoer in Salland door natuurlijke en door menselijke invloed, een historisch-geografische studie.
  • Suzanne Wentink: Overzicht rapporten uitgebracht in 2009.
]]> Tue, 29 Oct 2024 07:55:56 +0000 <![CDATA[Covering the Blade. Archaeological Leather Sheaths and Scabbards]]>
Covering the Blade. Archaeological Leather Sheaths and Scabbards

Volken, M., O. Goubitz 

Paperback, 304 pp Rijk geïllustreerd. SPA uitgevers 2020

Since 1968 several thousand leather artefacts have been recovered in the city of Dordrecht, ranging in date from the 12th century through to the 17th century. At that time, Olaf Goubitz was employed at the Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) and was able to devote his time to the leather and thus the organic conservation lab was established.

Over the years the quantity and importance of the Dordrecht archaeological leather finds made it obvious they certainly merited publication. In 2002 the leather footwear from Dordrecht and other sites was presented in Stepping Through Time. A chapter on Roman footwear by Carol van Driel-Murray and the Prehistoric footwear by Willy Groenman-van Waateringe completed the chronological range. The archaeological leather purses, bags and other small containers from Dordrecht and other sites appeared in Purses in Pieces in 2007.

The third book was to cover the knife sheaths and sword scabbards from Dordrecht, numbering more than 300 to date. Goubitz had already begun to draw the decorated knife sheaths from Dordrecht that passed through his hands. The Medieval archaeological leather sheath and scabbard finds from the city of Dordrecht form the core collection for this volume, the third in the trilogy after Stepping Through Time and Purses in Pieces. It was finished by Marquita Volken.

As with the previous volumes, a wider picture is presented, thus incorporating chapters on Prehistoric, Roman and modern period sheaths and scabbards from other sites in the Netherlands and Europe. Sheaths and scabbards are covers for blades, so here scissors, agricultural tools and specialized knives are included along with knives, daggers and swords. The aim, apart from presenting the Dordrecht collection, is also to provide a framework for research: chronology, typology, decoration styles, plus accessory items like suspension methods, cover-guards and handle grips in leather. A useful research technique for understanding a leather archaeological object is to reconstruct it. A select number of sheaths and scabbards have been reconstructed, providing insights on construction, decoration and functional aspects.
 ]]> Wed, 22 May 2024 18:45:18 +0000 <![CDATA[Glazed Charm / Verglaasde Charme]]> Glazed Charm. The Beauty of Dutch Tiles / Verglaasde Charme. De Schoonheid van de Nederlandse Tegel

Nas de, N., G.J.M. de Ree, B.J. Baas (eds), J. Kamermans (red).

Hardback, 344 pp. Very richly illustrated. In het Nederlands en Engels. Co-Productie van de Stichting Vrienden Nederlands Tegelmuseum. Spa-Uitgevers 2013.

De Stichting Vrienden van het Nederlands Tegelmuseum te Otterlo presenteert in deze nieuwe publicatie, geheel in twee talen, zeldzame en vaak niet eerder gepubliceerde tegels en tableaus uit de collecties van de Vrienden.
In de catalogus worden alle 528 schitterend afgebeelde tegels gedetailleerd beschreven. De voorstellingen op de tegels zijn zeer gevarieerd.

Door de aanvulling met enkele stukken uit museale collecties ontstaat een canon van ruim 400 jaar Nederlandse tegelcultuur, die hier ook voor een internationaal publiek ontsloten wordt.
 

 

]]> Mon, 19 Jun 2023 19:21:18 +0000 <![CDATA[Status en Comfort. Kacheltegels uit Deventer en Zwolle]]> Status en Comfort. Kacheltegels uit Deventer en Zwolle

Cultuurhistorisch onderzoek naar kacheltegels uit de bodem van Deventer en Zwolle, 1375-1600.


Oude-de Wolf, de R., H. Vrielink 

 
Stijve kaft, 723 pp. Incl CDrom. Rijk geïllustreerd. Spa-uitgevers 2012. 

Met name in de Oost-Nederlandse Hanzesteden was er een grotere connectie met het Duits cultuurgoed en was het voor kooplieden belangrijk om hun welstand te laten zien. Prachtige gotische en renaissancehuizen werden gebouwd en kerken werden met hun financiële ondersteuning verfraaid.
Ook in de huizen ging dit etaleren van welstand, geloof en huiselijkheid door.

Dit kwam het meest tot uitdrukking in het centrale pronkstuk dat in veel rijke huishoudens te vinden was: de tegelkachel. Op bijna elke tegel worden bijzondere kunsthistorische motieven gevonden als papegaaien, fabeldieren, koningen. Meestal zijn de tegels groen, maar soms komen prachtig gekleurde tegels voor. Deze traditie van keramische kachels in huizen, kastelen, havezaten, hospitalen, kloosters en poorten is langs de hele stroom van de Rijn, van Zwitserland en Duitsland tot in de Lage Landen terug te vinden. In West-Nederland komen de tegels veel minder voor.
 
Naast een kunsthistorische analyse wordt voor het eerst in Nederland een typochronologisch overzicht van kacheltegels uit zowel gotiek als renaissance gegeven. Aan bod komen ook de productietechniek en het plaatsen van en onderhoud aan de kachels.
De publicatie is voorzien van een grote hoeveelheid beeldmateriaal. Dit gekoppeld aan internationaal onderzoek op dit gebied maakt het onderzoek voor Nederland vernieuwend.
Tijdens archeologisch onderzoek in Deventer, Zwolle, in Salland en Twente zijn talrijke tegels teruggevonden. Sinds de publicatie van de vermaarde onderzoeker
Bé Dubbe uit 1965, is de stand van kennis eigenlijk onveranderd gebleven. Deze nieuwe publicatie mag, met meer dan 800 (fragmenten) van kachteltegels, het grootste bestand in Nederland worden genoemd.
]]> Wed, 04 Sep 2024 13:00:16 +0000 <![CDATA[Middeleeuws Kampen]]> Middeleeuws Kampen. De ruimtelijke en economische structuur van de stad aan de hand van archeologische, bouwhistorische, numismatische en historische bronnen.

Jager, A.

Harde kaft. 466 pp. Rijk geïllustreerd. SPA uitgevers 2015

Tot dusver ontbrak het in de literatuur aan een overzicht van de archeologische onderzoeken in Kampen. Met behulp van dit boek wordt getracht deze leemte te vullen. Naast archeologische vondsten bestaat er ook buitengewoon veel historisch archiefmateriaal. In deze bijdrage is ervoor gekozen om voor de stadskern een overzicht samen te stellen van alle resultaten van 68 jaar onderzoeksgeschiedenis naar Middeleeuws Kampen. 
Welke factoren lagen ten grondslag aan  de Middeleeuwse economie die Kampen betekenis gaven op Europees niveau?
In dit boek worden de ruimtelijke en economische structuur ontleed  van de middeleeuwse stad en het overige gemeentelijke gebied aan de hand van diverse bronnen.

Inhoud:
  • Archeologische Monumentenzorg in Kampen
  • Landschapsgeschiedenis en Prehistorie, Bestuurlijke achtergrond: Het landsheerlijk gezag
  • De dorpskernen
  • Kampen en de Middeleeuwse handel in Noord - en Noordwest Europa
  • De stadterp van Kampen
  • De stadsmuur van Kampen
  • Middeleeuwse huizen in Kampen
  • Lokale economie en monetaire ontwikkelingen
  • De ambachtelijke sector en dienstverlening
  • Samenleving en religie
  • De kloosters
Overige bebouwing binnen de stadsmuren
  • De IJsselkogge
  • Kloosters, huisterpen, vestingwerken, havezaten en overige bouwwerken in het buitengebied
  • besluit
overzicht archeologisch onderzoek in de gemeente Kampen]]> Mon, 23 Dec 2024 19:47:12 +0000 <![CDATA[Steden in Scherven. Vondsten uit beerputten in Deventer, Dordrecht, Nijmegen en Tiel (1250-1900)]]> Steden in Scherven. Vondsten uit beerputten in Deventer, Dordrecht, Nijmegen en Tiel (1250-1900)   

Bartels, M. 


2 delen.Paperback. 1096 blz. Rijk geïllustreerd (z/w). Ongewijzigde herdruk (SPA 2011).

Deventersysteem catalogus. 1503 aardewerk, 314 glas, 239 metaalvondsten, 90 pijpen en 21 kacheltegels. Veel beschrijvingen van productiecentra.
 
Michiel Bartels beschrijft de inhoud van 22 ‘typecomplexen’ geselecteerd uit 172 vondstcomplexen op een totaal van 400. Hij behandelt systematisch productiecentra, producten en hoe ze herkend kunnen worden.

Voor diegene die zich met aardewerk en glasonderzoek van de Late Middeleeuwen wil bezighouden is deze publicatie hét uitgangspunt, niet alleen omdat er zoveel informatie over de herkomstgebieden gegeven wordt, maar ook omdat er in de catalogus zo ontzettend veel typen afgebeeld zijn. Daarnaast zijn er bijdragen over metaal (geclassificeerd), pijpen en kacheltegels.

]]> Fri, 17 Nov 2023 08:45:11 +0000 <![CDATA[Archaeological Footwear II. ]]> Archaeological Footwear II. SOFTCOVER Sandals, Pattens and Mules, from the Roman, Mediaeval and Modern periods

Volken M.


300 pages
over 300 illustrations
bibliography
catalogue
index.

Volume 2 of Archaeological Footwear contains types of sandals and overshoes from the Roman period, the mediaeval and early modern period found in European archaeological excavations. The named style classification used in Archaeological Footwear, Development of shoe patterns and styles from Prehistory till the 1600’s has been applied and expanded to include sandals and overshoes.  

Roman period sandals and clogs with leather or wood soles are presented along with bath slippers with cork soles and mules. Wood soled and leather covered cork soled medieval patten styles are fully documented, including the richly decorated straps. Though mules and chopines appear in the late mediaeval period, they became the fashionable footwear during the 16th century. The full reconstruction process has been documented step by step for thirteen archaeological finds of sandals, pattens and mules. The volume is completed with a catalogue of the named styles, which includes the published examples as well as those from museum collections.
 ]]> Thu, 18 Dec 2025 20:48:12 +0000 <![CDATA[Archaeological Footwear II. ]]> Archaeological Footwear II. HARDCOVER

Sandals, Pattens and Mules, from the Roman, Mediaeval and Modern periods

Volken M.

  • 300 pages
  • over 300 illustrations
  • bibliography
  • catalogue
  • index.

Volume 2 of Archaeological Footwear contains types of sandals and overshoes from the Roman period, the mediaeval and early modern period found in European archaeological excavations. The named style classification used in Archaeological Footwear, Development of shoe patterns and styles from Prehistory till the 1600’s has been applied and expanded to include sandals and overshoes.  

Roman period sandals and clogs with leather or wood soles are presented along with bath slippers with cork soles and mules. Wood soled and leather covered cork soled medieval patten styles are fully documented, including the richly decorated straps. Though mules and chopines appear in the late mediaeval period, they became the fashionable footwear during the 16th century. The full reconstruction process has been documented step by step for thirteen archaeological finds of sandals, pattens and mules. The volume is completed with a catalogue of the named styles, which includes the published examples as well as those from museum collections.]]> Thu, 18 Dec 2025 20:47:53 +0000 <![CDATA[Een begraven hofstede mit bruggen ende porten’ ]]> ‘Een begraven hofstede mit bruggen ende porten’ 

Recent onderzoek naar kastelen en buitenplaatsen

Taco Hermans, Rob Gruben en Jan Kamphuis
Paperback 232 pp. Zeer rijk geïllustreerd. SPA uitgevers 2024


De inhoud van de zesde bundel is wederom qua vakdisciplines erg divers: bouwhistorie in de bijdrage over kasteel Duistervoorde in Twello in Gelderland, maar ook in het  thematische artikel over de onderbouw van kasteelbruggen in de zeventiende en achttiende eeuw. Dat onderwerp is zelfs nog nooit in deze omvang behandeld in het Nederlandse kastelenonderzoek.

Archeologie vinden we terug in het artikel over het kasteel van Lent, waar een deels houten versterking werd opgegraven. In deze bundel zelfs een bijdrage over onderwaterarcheologie, en wel betreffende het raadselachtige kasteel van Wijdenes, een sterkte van Floris V waarvan de locatie tot dusver onbekend was.

Historisch onderzoek is er in een hoofdstuk over de identificatie en ligging van het Utrechtse kasteel Drakensteyn, alsmede een hoofdstuk over kastelen en oorlog in de achttiende eeuw. Ook de bijdrage over de Schotse en Engelse grenskastelen valt onder het historische onderzoek. Daarin vindt u ook een mooie Hollandse component omdat er een relatie met de Hollandse graaf Floris V wordt gelegd.

Verder is er aandacht voor de buitenplaats Huis der Boede in Zeeland, een gedegen studie over een achttiende-eeuws interieur in het Limburgse kasteel Borgharen en een bijdrage over de iconografische afbeeldingen van het eveneens in Limburg gelegen kasteel van Weert.

Taco Hermans en Rob Gruben
Interview met Bas Aarts

Marius Bruijn
Een burcht voor een Schotse koning. Een blik op de Engelse en Schotse grenskastelen die door Floris V, graaf van Holland, werden bezocht. En hoe Floris net geen koning van Schotland werd

Jaap Groeneveld
De zoektocht naar Warnaers hofstede en het oude Drakensteyn. Einde aan twijfels met kaarten uit 1619 en 1626

Rob Gruben
De poortruïne van de Weertse Nijenborgh: een analyse op basis van topografische afbeeldingen

Rob Gruben
Het raadselachtige Wijdenes: een kasteel van Floris V of een oudere Westfriese sterkte?

Taco Hermans, Rob Gruben, Jan Kamphuis, Edwin Orsel en Leo Wevers
De bouwgeschiedenis van kasteel Duistervoorde

Taco Hermans en Jan Huiting
De kasteelbrug in de zeventiende en de achttiende eeuw. Een analyse van de ondersteuning en de beweegbare delen

Kim Heuvelmans
Matthias Soiron’s achttiende-eeuwse eetkamer in Kasteel Borgharen

Hein Hundertmark
Kasteel Lent. Uit de vergetelheid gehaald: de ontdekking van het verdwenen kasteel Lent

Kitty Jansen-Ligthelm
Huis Der Boede en zijn bewoners

Fred Vogelzang
‘Dood en verderf zaaiende aanvallen’. Kastelen en oorlog tot de achttiende eeuw]]> Sun, 21 Sep 2025 17:26:23 +0000 <![CDATA['Hier wonen wij! Is het niet prachtig']]> 'Hier wonen wij! Is het niet prachtig'
Recent onderzoek op het gebied van kastelen en buitenplaatsen in Nederland

Hermans, T., R. Gruben.

Paperback. Rijk geïllustreerd. SPA uitgevers 2020 

De tweede bundel van de Stichting Kastelenstudies Nederland is een feit. Een elftal artikelen vormen een weerslag van recent onderzoek.

Sommige artikelen sluiten naadloos aan op de actualiteit. Zo wordt verslag gedaan van recent onderzoek naar het Valkhof te Nijmegen, dat nieuwe inzichten opleverde over de twee ringmuren rondom het complex. Ook is er aandacht voor de effecten van de Tweede Wereldoorlog op kastelen en buitenplaatsen. Het betreft hier een aanzet tot meer onderzoek als opmaat voor het jaar 2020, waarin het 75 jaar geleden is dat deze oorlog werd beëindigd. Dan zal er tevens veel aandacht worden besteed aan  dit deel van het erfgoed dat niet ongeschonden uit de strijd gekomen is.
 
Naast onderzoek naar specifieke kastelen, bijvoorbeeld een ‘vergeten’ onderzoek naar de bouwgeschiedenis van het Muiderslot, is er ook deze keer plaats voor interdisciplinair onderzoek, en wel in de directe omgeving van kasteel Duivenvoorde, waarbij tuinhistorie en archeologie elkaar versterken. Historie, bouwhistorie en archeologie komen samen in een bijdrage over houten kasteelstructuren in de periode 1250-1450.
Daarnaast is er aandacht voor buitenplaatsen in Kralingen, hondengraven op kastelen en voor kastelen langs gebiedsgrenzen.

Tot slot wordt er aandacht gevraagd voor ‘lege’ kasteelterreinen, waarbij er op het terrein zelf geen aanwijzingen (meer) zijn voor bebouwing, maar waar vondsten in de gracht daar wel degelijk op wijzen.
 


 ]]> Sun, 01 Dec 2024 19:02:44 +0000 <![CDATA['Die hofstat daer dat huys op plach te staan' ]]> 'Die hofstat daer dat huys op plach te staan' 
Recent onderzoek naar kastelen en buitenplaatsen 

Hermans, T., R. Gruben 

Paperback. 272 pp. Zeer rijk geïllustreerd. SPA uitgevers 2021 

De vierde bundel van de Stichting Kastelenstudies Nederland (SKN) bevat wederom een rijk en breed overzicht van recent onderzoek op het gebied van kastelen en buitenplaatsen. Daarmee sluit dit boek aan bij het doel van de SKN: het bevorderen en publiceren van wetenschappelijk onderzoek naar kastelen, buitenplaatsen, landgoederen en het hieraan gerelateerd historisch groen.

De bundel staat voor een deel in het teken van hernieuwd onderzoek. Dat wil zeggen, onderzoek naar kastelen en buitenplaatsen waarvan we dachten dat we er al alles van wisten. Het levert verrassende resultaten op. Zo bevat dit boek artikelen over de wederwaardigheden van het kasteel Oud Haerlem, de zoektocht naar het kasteel van graaf Dirk III te Vlaardingen, de bouwgeschiedenis van het kasteel Batenburg en van de donjon van de ruïne van Teylingen en doet verslag van de vondst van een deel van het kasteel De Blauwe Toren te Gorinchem.

Daarnaast vindt u in de inhoud onder meer ook de heropening van de cold-case van het Amsterdamse kasteel, een discussie over de positie van het Gravensteen te Leiden en is er aandacht voor de rol van Het Huys ten Donck in de Tweede Wereldoorlog.

‘Die hofstat daer dat huys op plach te staan’ is mede door de toegankelijke toon een uniek naslagwerk en een must voor iedereen die belangstelling heeft voor kastelen en buitenplaatsen.

Op de achterflap van het boek staat vermeld dat er aandacht wordt besteed aande positie van het Gravensteen te Leiden. Dit artikel is echter niet in de bundel opgenomen. 

 ]]> Sun, 11 Jan 2026 11:59:29 +0000 <![CDATA['Een Ridderwooninge met opgetogen bruggen']]> 'Een Ridderwooninge met opgetogen bruggen'

Recent onderzoek naar kastelen en buitenplaatsen

Hermasn, T., R. Gruben
Paperback 264 pp. Zeer rijk geïllustreerd. SPA uitgevers 2023

In deze bundel is weer een verscheidenheid aan artikelen en vakgebieden te vinden, precies zoals we dat nastreven. Zo wordt er wederom een podium gegeven aan jong talent: het onderzoek van een studente Bouwhistorie aan de HBO+-opleiding te Utrecht naar de ringmuur van kasteel Borgharen is omgewerkt naar een artikel. De bouwhistorie is als discipline overigens prominent vertegenwoordigt, want naast Borgharen worden ook het koetshuis van landgoed De Hage, de ridderhofstad Oudegein en de Grafelijke Zalen te Den Haag vanuit die optiek nader beschouwd.
Verder is er aandacht voor verdwenen kastelen en buitenplaatsen, namelijk het Huis te Persijn en kasteel Rijnestein. Enerzijds levert dat nieuwe informatie op, anderzijds zorgt het ook voor blijvende aandacht voor de terreinen waar deze gebouwen hebben gestaan. Een mix van meerdere disciplines, met een zware historische component, wordt gevormd door de bijdragen over de eveneens verdwenen kastelen Bronkhorst en Rosenburg.
Een andere discipline waar we in onze bundels graag plaats voor inruimen, betreft de archeologie. Het gaat om een tweetal artikelen gebaseerd op recent archeologisch onderzoek, te weten over de kastelen Oud-Herlaer en het Huys de Hildert. De laatste betrof overigens een ‘toevalsvondst’. 


Ingrid Cleijne, Rob Gruben en Sjaak Mooren
Kasteel Oud-Herlaer: polygonale steenbouw op een motteheuvel in het Dommeldal

Xavier van Dijk
Huys de Hildert. Onderzoek naar een verdwenen adellijke woning uit de zestiende eeuw aan de Maas in Well, gemeente Bergen (L)

Robert van Heeringen
Van castrum tot slote. Het kasteel van Bronkhorst in de late middeleeuwen

Taco Hermans
De reconstructie van het Huis te Persijn

Taco Hermans
De situering van kasteel Rijnestein. Een reconstructie

Taco Hermans
Het koetshuis op het landgoed De Hage te Wilp

Kim Heuvelmans
Bouwsporen in de ringmuur van Kasteel Borgharen

Hein Hundertmark en Paula van der Heiden
De Grafelijke Zalen op het Binnenhof. Bouwgeschiedenis van het grafelijk hof met koningspalts

Ben Olde Meierink
De bouw- en gebruiksgeschiedenis van de Ridderhofstad Oudegein
Van kasteel naar buitenplaats

Piet van der Plas
Rosenburg te Voorschoten: van vestingwerk naar kinderboerderij
 ]]> Sun, 01 Dec 2024 19:01:58 +0000 <![CDATA['De Lagchende Vallei' ]]> 'De Lagchende Vallei' 
Recent onderzoek op het gebied van kastelen en buitenplaatsen in Gelderland 

Hermans, T., R. Gruben (eindred) 

Softcover. 280 pp. Zeer rijk geïllustreerd. SPA uitgevers 2020 

Gelderland is dé kastelenprovincie van Nederland. Voor het overzichtswerk over kastelen in Gelderland werden 390 bestaande en verdwenen kastelen in kaart gebracht. In de loop van 80 jaar zijn er daarvan 36 toevertrouwd aan Geldersch Landschap & Kasteelen.

Nu bestaat de Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen in 2020 80 jaar. Ter gelegenheid daarvan heeft het bestuur van Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK) de Stichting Kastelenstudies Nederland gevraagd een wetenschappelijke feestbundel samen te stellen, bij voorkeur over de kastelen en buitenplaatsen van GLK zelf. Dit heeft geresulteerd in de voor u liggende bundel met daarin een tiental uiteenlopende artikelen.

Bijzonder en actueel zijn de artikelen over de Cannenburch en Hernen, die een verrassend nieuw licht werpen op de ontstaans- en bouwgeschiedenis van beide kastelen. Actueel is ook de discussie over de bouwdatum van Ammersoyen naar aanleiding van een recent promotieonderzoek. Interessant zijn ook de artikelen over Groot Spriel en Staverden, waarover nog niet eerder zo uitgebreid was geschreven. Van Staverden is gebleken dat het vermoedelijk nooit een middeleeuws kasteel was. Ook komen de unieke terrassen van landgoed Zypendaal aan bod. Buiten de bezittingen van GLK is er ook aandacht voor het Valkhof met Karolingisch muurwerk in de Barbarossaruïne  en de nieuwbouw van het Huis te Rumpt in 1553 aan de hand van een bestek. Het boek vangt aan met een beschouwing over het onderzoek over kastelen en buitenplaatsen sinds 2000, het jaar waarin de vorige feestbundel verscheen.

Ook na het verschijnen van deze tweede bundel ligt er nog veel ongepubliceerd en waardevol onderzoek over kastelen en buitenplaatsen te wachten op verdere ontsluiting. En terwijl u - naar wij hopen met plezier - de artikelen in deze bundel leest, is de redactie al weer druk bezig met het vierde boek uit deze reeks dat eind 2021 zal verschijnen.

 ]]> Sun, 01 Dec 2024 19:02:26 +0000 <![CDATA[De pottenbakkers van Gouda (1570-1940)]]> De pottenbakkers van Gouda (1570-1940) en hun betekenis voor de geschiedenis van de Nederlandse keramiek

Meulen van der A., P. Smeele

Gebonden. 296 pp. 225 ill. Primavera Pers 2012.

De pottenbakkers van Gouda 1570-1940 en hun betekenis voor de geschiedenis van de Nederlandse keramiek Adri van der Meulen en Paul Smeele In Gouda bloeide gedurende ruim 350 jaar het pottenbakkersambacht. In de talrijke, vaak kleine bedrijven werd de ambachtelijke kennis van generatie op generatie doorgegeven. De werkplaatsen - gelegen in de Goudse binnenstad – bleven soms eeuwenlang in gebruik. Dat de Goudse industrie al die eeuwen wist te overleven kwam door een aantal factoren. Allereerst leverde Gouda een kwaliteitsproduct. Vooral de groene en gele potten vonden veel aftrek, met name op de Amsterdamse markt. Verder zorgde de Goudse tabakspijpenindustrie voor een constante financiële basis: met de pijpenindustrie waren financiële afspraken over het bakken van pijpen in de ovens van de pottenbakkers. De Goudse industrie wist zich ook aan te passen aan nieuwe vragen vanuit de markt. Tegen het eind van de achttiende eeuw, toen het economisch klimaat verslechterd was, schakelden de Goudse pottenbakkers massaal over op de namaak van Frankorter potten. Dit uit Duitsland geïmporteerd aardewerk zette na 1760 de aardewerkmarkt compleet op z’n kop. Maar Gouda wist met de namaak ervan ruim honderd jaar lang succesvol te blijven. Eind negentiende eeuw werd Gouda zelfs het grootste productiecentrum van Nederland en waren Bergen op Zoom, Oosterhout en Friesland, de andere drie spelers op de Nederlandse aardewerkmarkt, voorbijgestreefd. Met de oprichting van plateelbakkerij Zuid Holland in 1898, door de pottenbakkers Adriaan Jonker Kz. en Egbert Estié doet het kunstaardewerk zijn intrede in de Goudse nijverheid. Ook de pijpenfabrikanten Van der Want en Goedewaagen verzetten hun bakens en gaan zich hierop toeleggen. De kleinere kunstaardewerkfabrieken die tussen 1920 en 1940 worden opgericht zijn veelal gesticht door werknemers van de oude pottenbakkerijen en daarmee sluit de productie van het Goudse kunstaardewerk aan op de eeuwenlange Goudse keramische traditie. Dit boek beschrijft de rijke geschiedenis van het Goudse pottenbakkersambacht, de Goudse producten zelf, de rol van het gilde, maar ook de meer sociale aspecten komen ter sprake, zoals de rol van vrouwen in het bedrijf. Tevens wordt de positie ten opzichte van de andere Hollandse steden onder de loep genomen. Uitvoerig archiefonderzoek ligt ten grondslag aan de boeiende en ruim geïllustreerde geschiedschrijving van deze voor Gouda zo belangrijke industrie.]]> Tue, 23 Sep 2025 09:12:02 +0000 <![CDATA[Gebruiksgoed van regenten, armen en wezen in Hasselt]]> H. Clevis, J. ten Hove, M. Klomp en J. van Oostveen

Rijk geïllustreerd, stijve kaft, 80 pp.

Naast de bouwgeschiedenis van het pand ook een bewonersoverzicht, de periode van armen- en wezenhuis en het tafelgoed van deze groep.
Het gebouw gaat terug tot het midden van de 16de eeuw en is dan een koopmanswoning. In 1775 schonk de adellijke familie Van Rechteren het pand aan de magistraat om er armen en wezen onder te brengen. Ten Hove beschrijft de gang van zaken in zo'n huis. Het afval dateert tussen 1860 en 1890 en  is zowel afkomstig van de regenten als van de bewoners. Dan blijken er opvallende verschillen te zijn voor het gebruiksgoed, vooral wat de industriele waar betreft.]]> Tue, 29 Oct 2024 07:56:13 +0000